Zakład Zoologii Bezkręgowców

Tematyka badań prowadzonych obecnie w Zakładzie koncentruje się na studiach nad bioróżnorodnością światowej fauny owadów (Insecta), skoczogonków (Collembola) i pierwogonków (Protura). W ramach tej tematyki prowadzone są badania nad filogenezą, biogeografią, różnorodnością gatunkową i faunistyczną wybranych regionów geograficznych.

Obiektami badań są owady: chrząszcze z rodzin grzebaczowatych i kusakowatych (Scarabeidae, Staphylinidae), motyle z rodzin zwójkowatych i sówkowatych (Tortricidae, Arctiidae), błonkówki (głównie przedstawiciele żądłówek: pszczołowate (Apidae) i mrówki (Formicidae)), muchówki z rodzin pozmrokowatych i grzybiarkowatych (Trichoceridae, Mycetophylidae) oraz dwie grupy siostrzane dla owadów: skoczogonki (Collembola) i pierwogonki (Protura). Dzięki tym badaniom są opisywane nowe taksony (gatunki i rodzaje), powstają klucze do oznaczania różnych grup bezkręgowców, opracowania: monograficzne (światowe i regionalne), syntetyczne z zakresu rekonstrukcji filogenetycznych, morfologii porównawczej i inwentaryzacyjno-faunistyczne. Badania te stanowią także podstawę do dalszych analiz z wykorzystaniem technik molekularnych.

Studia taksonomiczno-faunistyczne prowadzone w Zakładzie i tworzone przy ich pomocy klucze do oznaczeń gatunków oraz wyższych jednostek systematycznych są wykorzystywane w innych naukach biologicznych, zarówno podstawowych, jak i stosowanych.

Zakład ma pod swoją opieką ogromną, stale powiększaną, kolekcję bezkręgowców z całego świata. Obecnie jest to ponad 500 tys. okazów. W zbiorach znajdują się również cenne kolekcje historyczne: dziewiętnastowieczna kolekcja Antoniego Wagi zawierająca owady, a także inne bezkręgowce (m.in. pająki i kosarze), kolekcja Oktawiusza Radoszkowskiego (z drugiej połowy XIX wieku) obejmująca błonkówki z mało dostępnych regionów azjatyckich oraz kolekcja „Apterygota prof. Jana Stacha”, w której znajduje się wiele materiałów typowych gatunków opisywanych przez Profesora od lat dwudziestych do sześćdziesiątych XX. wieku. Kolekcja skoczogonków i pierwogonków została znacznie powiększona przez prof. Andrzeja Szeptyckiego. Natomiast kolekcję błonkówek znacznie powiększyli prof. Mirosława Dylewska i prof. Waldemar Celary od lat pięćdziesiątych XX w. do początkowych lat XXI w. Należy wspomnieć także kolekcję Microlepidoptera Sergiusza Tolla wzbogacaną intensywnie przez prof. Józefa Razowskiego o liczne materiały typowe zwójkowatych (Tortricidae). Do zbiorów należą także kolekcje Macrolepidoptera otrzymane w darze od Teofila Baldwina-Kiełczyńskiego (Ornithoptera i inne motyle egzotyczne), Edwarda Palika i Jana Kozielca.

Pracownicy Zakładu gromadzą materiały, które włączane są do kolekcji i wykorzystywane w ich badaniach naukowych: pozmrokowate i grzybiarkowate (Trichoceridae, Mycetophylidae) - prof. Ewa Krzemińska, zwójkowate (Tortricidae) - prof. Józef Razowski (emeritus), sówkowate (Arctiidae) - dr Łukasz Przybyłowicz, błonkówki (Hymenoptera) - dr Dawid Moroń, pierwogonki (Protura) - dr Julyia Shrubovych, skoczogonki (Collembola) - prof. Wanda M Weiner i prof. Grzegorz Paśnik.