Zakład Bioróżnorodności Molekularnej

W Zakładzie Bioróżnorodności Molekularnej prowadzone są badania, które koncentrują się na zagadnieniach cytogenetyki, filogeografii, filogenezy molekularnej, ekologii molekularnej i genetyki konserwatorskiej różnych grup organizmów przede wszystkim pierwotniaków (Paramecium), owadów (Orthoptera, Hemiptera, Coleoptera), ptaków (Dendrocopos) i wybranych ssaków (Bovidae). Celem badań jest poznanie genetycznego zróżnicowania organizmów na różnych poziomach (od komórkowego, populacyjny po taksonomiczny). Wyniki wykorzystywane są do weryfikacji hipotez dotyczących: i) ewolucji taksonów i w rewizjach systematycznych, ii) relacji ekologicznych między gatunkami, populacjami a środowiskiem, iii) pochodzenia i zróżnicowania fauny współczesnej i subfosylnych, a także w ochronie przyrody i gatunkowej.

Bioróżnorodność genetyczna wymienionych grup organizmów analizowana jest przy użyciu technik biologii molekularnej, np.: sekwencjonowanie (metodami Sangera i nowej generacji), genotypowanie (mikrosatelitarne i polimorfizmów pojedynczego nukleotydu), analizy mikrobiomu, barwienie chromosomów (prążki C, fluorochromy, lokalizacja jąderka), fluorescencyjna hybrydyzacja in situ.

Istotnym elementem są również prace badawcze nad zoogeografią, genetyką, ewolucją i cytofizjologią gatunków rodzaju Paramecium (Ciliophora, Protozoa). Badania orzęsków są wykonywane metodami klasycznymi oraz z zastosowaniem najnowszych technik molekularnych m. in. mikroiniekcji plazmidów DNA i wyciszania genów. Ponadto w zbiorach Zakładu znajduje się unikatowa na skalę światową żywa kolekcja gatunków zespołu Paramecium aurelia oraz rodzaju Paramecium.

Drugą grupą tematów badawczych realizowanych w Zakładzie są projekty związane z bioróżnorodnością, ekologią (zespołów, populacyjną i przestrzenną) oraz biologią konserwatorską ptaków. Badania te wykonywane są z zastosowaniem metod terenowych, w tym z wykorzystaniem nowoczesnych technik cyfrowych (fotopułapek, termowizji i in.). Projekty te dotyczą zarówno całych zespołów ptaków, jak i wybranych rzadkich i zagrożonych gatunków. ększość z projektów badawczych dotyczy wykorzystania ptaków jako wskaźników zmian w środowisku i ich relacji z innymi organizmami.

W Zakładzie prowadzone są także prace dotyczące:

● Ekologii i bioakustyki zagrożonych owadów prostoskrzydłych (Orthoptera) siedlisk kserotermicznych,
● Ekologii behawioralnej owadów. Prace te obejmują głównie ekologię termiczną i poznawczą osiadłych drapieżników z rodzin Myrmeleontidae i Vermileonidae oraz zachowania ratunkowe u mrówek (Formicidae),
● Mechanizmów na poziomie molekularnym zachodzących w rodzinie pszczelej (Apis mellifera). Prace te dotyczą głównie zmian metylacji DNA w mózgach robotnic pszczoły miodnej.

Zakład prowadzi działalność dydaktyczną i szkoleniową (praktyki dla studentów, staże dla absolwentów, udział w zajęciach studium doktoranckiego i szkoły doktorskiej) oraz popularyzatorską. Pracownicy Zakładu angażują się także w czynną ochronę przyrody (m.in. tworzenie form ochrony przyrody i ekspertyzy dotyczące planowania ochrony zagrożonych gatunków).